{"id":8118,"date":"2026-04-05T23:38:54","date_gmt":"2026-04-05T20:38:54","guid":{"rendered":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/?p=8118"},"modified":"2026-04-05T23:38:55","modified_gmt":"2026-04-05T20:38:55","slug":"baskalariyla-biraraya-gelmek-beynimizi-nasil-degistiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/2026\/04\/05\/baskalariyla-biraraya-gelmek-beynimizi-nasil-degistiriyor\/","title":{"rendered":"Ba\u015fkalar\u0131yla biraraya gelmek beynimizi nas\u0131l de\u011fi\u015ftiriyor?"},"content":{"rendered":"\n

ABD’li sinirbilimci Ben Rein, sosyalle\u015fmenin \u00e7o\u011fu zaman bir l\u00fcks gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak hem ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hem de fiziksel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

BBC’ye verdi\u011fi deme\u00e7te, “Ba\u015fkalar\u0131yla ba\u011f kurdu\u011fumuzda genelde kendimizi daha iyi hissederiz. Bunun nedeni, beynimizde bizi iyi hissettiren sosyal \u00f6d\u00fcl sistemleri olmas\u0131” diye anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Oksitosin, dopamin ve serotonin olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 n\u00f6rotransmitter sosyalle\u015fti\u011fimizde tetikleniyor. Bu s\u00fcre\u00e7 ise evrime dayan\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc bir zamanlar gruplar h\u00e2linde ya\u015famak hayatta kalmak i\u00e7in kritikti.<\/p>\n\n\n\n

Why Brains Need Friends: The Neuroscience of Social Connection (Beyin Neden Arkada\u015fa \u0130htiya\u00e7 Duyar: Sosyal Ba\u011flar\u0131n Sinirbilimi) adl\u0131 kitab\u0131n yazar\u0131 Rein, “Ba\u015fkalar\u0131yla ba\u011f kurarak biyolojimizi bu \u015fekilde etkileme f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten ciddiye almal\u0131y\u0131z” diyor.<\/p>\n\n\n\n

Oksitosinin rol\u00fc buna iyi bir \u00f6rnek. A\u015fk hormonu olarak bilinen oksitosin, do\u011fan\u0131n ilac\u0131 olarak da an\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

“Oksitosinin inflamasyonu azaltabildi\u011fine, sinir h\u00fccrelerini korudu\u011funa, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k i\u015flevini destekledi\u011fine, kemik geli\u015fimini destekledi\u011fine ve sosyal stresi azaltabildi\u011fine dair kan\u0131tlar var” diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor Rein.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nflamasyon v\u00fccudun zararl\u0131 etkenlere kar\u015f\u0131 verdi\u011fi do\u011fal koruyucu ve onar\u0131c\u0131 yan\u0131t.<\/p>\n\n\n\n

Hormonun rol\u00fc, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak gibi evrimsel bir amaca da hizmet ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Oksitosin seviyeleri iki temel ili\u015fki t\u00fcr\u00fcnde zirve yap\u0131yor: Partnerimizi sevmemizi ve \u00e7iftle\u015fme iste\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in romantik a\u015fkta ve ebeveyn ile \u00e7ocuk aras\u0131ndaki ba\u011fda.<\/p>\n\n\n\n

ABD’li bilim insan\u0131, “V\u00fccudunuzu korumas\u0131 mant\u0131kl\u0131\u2026 b\u00f6ylece yavrular\u0131m\u0131z\u0131 destekleyebiliyoruz” diyor.<\/p>\n\n\n\n

YALNIZLIK NEDEN B\u0130ZE ZARAR VER\u0130YOR?<\/h3>\n\n\n\n

Sosyal izolasyon kayg\u0131, depresyon ve intihar riskine kar\u015f\u0131 insanlar\u0131 daha savunmas\u0131z ve strese meyilli hale getiriyor. Bu y\u00f6nde \u00e7ok say\u0131da bilimsel kan\u0131t var.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fkalar\u0131yla \u00e7ok az ya da hi\u00e7 temas olmamas\u0131 hali a\u015f\u0131r\u0131 izolasyon olarak tan\u0131mlan\u0131yor ve \u00f6l\u00fcm riskini art\u0131r\u0131yor. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar, izolasyonun \u00f6l\u00fcm riskini %32 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Rein’e g\u00f6re, izolasyon insan\u0131 aniden \u00f6ld\u00fcrm\u00fcyor ancak kalp hastal\u0131\u011f\u0131, diyabet ve demans gibi di\u011fer rahats\u0131zl\u0131k risklerini art\u0131ran stres tepkisini tetikleyebiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Bunun nedeni, v\u00fccudun daha fazla kortizol salg\u0131lamas\u0131na yol a\u00e7arak kronik enflamasyona a\u00e7\u0131k h\u00e2le getirmesi. Bu durum sa\u011fl\u0131kl\u0131 dokulara zarar verebiliyor.<\/p>\n\n\n\n

“Uzun s\u00fcreli bir stres tepkisi i\u00e7inde olmak beyniniz ve v\u00fccudunuzdaki dokular i\u00e7in yorucu ve y\u0131prat\u0131c\u0131d\u0131r ama ayn\u0131 zamanda kronik inflamasyona yol a\u00e7an biyolojik etkileri de var” diye ekliyor Rein.<\/p>\n\n\n\n

NEDEN DAHA AZ SOSYALLE\u015e\u0130YORUZ?<\/h3>\n\n\n\n

Peki, madem iyi hissettiriyor, \u00e7o\u011fu insan neden eskisi kadar s\u0131k sosyalle\u015fmiyor? Rein, buna “Etkile\u015fim sonras\u0131 d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz” diye yan\u0131t veriyor.<\/p>\n\n\n\n

Bunda \u00f6nemli bir etken “her \u015feyin otomatik hale gelmesi”.<\/p>\n\n\n\n

Bir zamanlar sizi ba\u015fka bir insanla y\u00fcz y\u00fcze getiren \u015feyler art\u0131k ortadan kalk\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Marketlerdeki self-servis kasalar\u0131n art\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6rnek veriyor. “Art\u0131k kasiyerle konu\u015fman\u0131za gerek yok ya da market al\u0131\u015fveri\u015finizi internetten sipari\u015f ediyorsunuz” diyor.<\/p>\n\n\n\n

Covid-19 pandemisi s\u0131ras\u0131nda insanlar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 izolasyona maruz kalmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck etkisi oldu\u011funu, bunun bizi pandemi sona erdikten sonra bile daha az etkile\u015fime \u015fartland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

“Asl\u0131nda ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fmedi. Eskisi kadar ba\u011flant\u0131 kurmaya h\u00e2l\u00e2 ihtiyac\u0131m\u0131z var” diyor.<\/p>\n\n\n\n

Pandemi, \u00e7evrimi\u00e7i ileti\u015fimin kullan\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131 ancak yaln\u0131zca sosyal medyay\u0131 kullanmak, ba\u015fkalar\u0131yla fiziksel olarak bir arada olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in izolasyon kadar y\u00fcksek depresyon ve kayg\u0131 riski ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Ve ne kadar kullan\u0131\u015fl\u0131 olursa olsun, sanal ileti\u015fim beynimiz i\u00e7in ayn\u0131 d\u00fczeyde tatmin sa\u011flayam\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc insan y\u00fcz y\u00fcze etkile\u015fim kuracak \u015fekilde evrimle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

“Bu, sosyal beyin i\u00e7in abur cubur gibi. Kolay, kullan\u0131\u015fl\u0131, ama ger\u00e7ek temas\u0131n besleyicili\u011fini sa\u011flayam\u0131yor. Bu y\u00fczden izolasyon \u00e7ukuruna saplan\u0131yoruz” diyor.<\/p>\n\n\n\n

Rein’in tavsiyesi, etkile\u015fimleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca “bir \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131karmaya” \u00e7al\u0131\u015fmak.<\/p>\n\n\n\n

“Birine mesaj atmak yerine onu telefonla aray\u0131n. Telefonda konu\u015fuyorsan\u0131z, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc aramay\u0131 deneyin. G\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorsan\u0131z, bulu\u015fmay\u0131 deneyin” diyor.<\/p>\n\n\n\n

“Etkile\u015fimlerinize o derinli\u011fi kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, beyninize daha fazla fayda sa\u011flayacakt\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n

PEK\u0130 YA \u0130\u00c7ED\u00d6N\u00dcKLER?<\/h3>\n\n\n\n

Reine’e g\u00f6re hepimiz i\u00e7e d\u00f6n\u00fckl\u00fckten d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fckl\u00fc\u011fe uzanan yelpazede bir yerdeyiz. Sadece bize uygun sosyal etkile\u015fim d\u00fczeyini bulmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

D\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fckleri yani daha s\u0131k ve daha fazla sosyalle\u015fmekten fayda g\u00f6rebilenleri, s\u0131k sulanmas\u0131 gereken, sulanmazsa zarar g\u00f6ren bir bitkiye benzetiyor.<\/p>\n\n\n\n

Ama i\u00e7e d\u00f6n\u00fckler, ara s\u0131ra sulanabilen bitkiler gibi; fazla sulamak onlar\u0131 kolayca olumsuz etkiliyor. Bu da sa\u011fl\u0131klar\u0131 i\u00e7in k\u00f6t\u00fc ancak hi\u00e7 sulamaman\u0131z da sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

“Bireysel beyinlerimizin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamam\u0131z gerekiyor. \u0130lk ad\u0131m da bu ihtiya\u00e7lar\u0131 anlamak.”<\/p>\n\n\n\n

Etkile\u015fimin farkl\u0131 seviyeleri oldu\u011funu ve hepsinin fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlaman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu belirtiyor. Bunu y\u00fczme havuzunun s\u0131\u011f ve derin taraflar\u0131na benzetiyor.<\/p>\n\n\n\n

Kom\u015fuya el sallamak gibi etkile\u015fimler; s\u0131\u011f tarafa aya\u011f\u0131n\u0131z\u0131 sokmak gibi, bunlar bile mutlulu\u011funuzu art\u0131rabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fcpermarket kuyru\u011funda bir yabanc\u0131yla sohbet ederek biraz daha ilerleyebilir veya yak\u0131n bir arkada\u015f\u0131n\u0131zla ger\u00e7ekten anlaml\u0131 bir konu\u015fmaya dalarak derine inebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

“Her seferinde derine inmek zorunda de\u011filsiniz. \u00d6nemli olan tamamen havuzun d\u0131\u015f\u0131nda kalmamak” diyor.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u011f kurmak bireysel esenli\u011fimizi art\u0131rabiliyor ancak Rein bunun t\u00fcm d\u00fcnya \u00fczerinde de b\u00fcy\u00fck bir etkisi olabilece\u011fine inan\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

“Biyolojik, psikolojik ve k\u00fclt\u00fcrel olarak birbirimize iyi davranman\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck faydas\u0131 var. Bbundan daha bilin\u00e7li \u015fekilde yararlanm\u0131yor olmam\u0131z \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131” diyor.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcncellenme Tarihi: <\/strong>Nisan 5, 2026 23:38<\/p>\n\n\n

<\/div>

Emine Tan<\/p><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Di\u011fer insanlarla zaman ge\u00e7irmenin, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan egzersiz yapmak ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmek kadar kritik olabilece\u011fini biliyor muydunuz?","protected":false},"author":1,"featured_media":8119,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[1,16],"tags":[],"class_list":["post-8118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-genel","category-yasam","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8120,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8118\/revisions\/8120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}