{"id":7860,"date":"2026-04-03T23:32:16","date_gmt":"2026-04-03T20:32:16","guid":{"rendered":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/?p=7860"},"modified":"2026-04-03T23:35:11","modified_gmt":"2026-04-03T20:35:11","slug":"soylediginizle-yaptiginiz-bir-degil-mi-iste-psikolojik-arka-plani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/2026\/04\/03\/soylediginizle-yaptiginiz-bir-degil-mi-iste-psikolojik-arka-plani\/","title":{"rendered":"S\u00f6yledi\u011finizle Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z Bir De\u011fil mi? \u0130\u015fte Psikolojik Arka Plan\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/spontanedigital.com.tr\/?p=7313\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7o\u011fu insan fark\u0131nda olmadan kendiyle \u00e7eli\u015fir. Bir yandan belirli de\u011ferlere sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken di\u011fer yandan bu de\u011ferlerle \u00f6rt\u00fc\u015fmeyen kararlar alabilir. \u0130\u015fte bu noktada ortaya \u00e7\u0131kan rahats\u0131zl\u0131k hissi, psikolojinin temel kavramlar\u0131ndan biri olan \u2018<strong>bili\u015fsel uyumsuzluk\u2019<\/strong>&nbsp;ile a\u00e7\u0131klan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B\u0130L\u0130\u015eSEL UYUMSUZLUK NED\u0130R?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bili\u015fsel uyumsuzluk, bireyin sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnce, inan\u00e7 ya da de\u011ferlerle yapt\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n \u00e7eli\u015fmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan&nbsp;<strong>zihinsel gerilim&nbsp;<\/strong>durumudur. \u0130nsan zihni bu uyumsuzlu\u011fu tehdit olarak alg\u0131lar ve dengeyi yeniden kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bili\u015fsel uyumsuzluk (cognitive dissonance), insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 ile inan\u00e7lar\u0131, fikirleri veya de\u011ferleri aras\u0131nda \u00e7eli\u015fki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda hissettikleri rahats\u0131zl\u0131k durumunu ifade eder. Bu kavram, 1957\u2019de Amerikal\u0131 psikolog&nbsp;<strong>Leon Festinger&nbsp;<\/strong>taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Festinger\u2019in bu teoriyi geli\u015ftirmesinin temelinde bir g\u00f6zlem vard\u0131: \u0130nsanlar tutars\u0131zl\u0131klar\u0131 azaltmak i\u00e7in ya inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ya davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirirler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00d6rnek \u00e7al\u0131\u015fma:&nbsp;<\/strong>Festinger ve arkada\u015flar\u0131, 1950\u2019lerde bir grup insan\u0131n UFO g\u00f6zlemleri hakk\u0131ndaki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 inceledi. Bu ki\u015filer, g\u00f6zlemleriyle ilgili \u00e7eli\u015fkili kan\u0131tlar bulduklar\u0131nda ya g\u00f6zlemlerini savunuyor ya da inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015fl\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu g\u00f6zlem, insanlar\u0131n \u00e7eli\u015fkili bilgiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda rahat edemediklerini ve bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu arad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Z\u0130H\u0130N BU \u00c7EL\u0130\u015eK\u0130Y\u0130 NASIL \u00c7\u00d6ZER<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bireyler bili\u015fsel uyumsuzlu\u011fu azaltmak i\u00e7in genellikle \u00fc\u00e7 farkl\u0131 yol izler:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Davran\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirmek:<\/strong>&nbsp;Ki\u015fi, inan\u00e7lar\u0131yla uyumlu hareket etmeye ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130nanc\u0131 de\u011fi\u015ftirmek:<\/strong>&nbsp;Davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131karmak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcncelerini yeniden \u015fekillendirir.<a href=\"https:\/\/popup.taboola.com\/tr\/?template=colorbox&amp;utm_source=cumhuriyetgazetesi&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=ab_thumbs-ma-01_abp-mode:Mid%20Article:abp-mode\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/popup.taboola.com\/tr\/?template=colorbox&amp;utm_source=cumhuriyetgazetesi&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=ab_thumbs-ma-01_abp-mode:Mid%20Article:abp-mode\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gerek\u00e7elendirme:<\/strong>&nbsp;\u00c7eli\u015fkiyi azaltmak i\u00e7in bahaneler \u00fcretir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6rne\u011fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famak istedi\u011fini bilen birinin sigara i\u00e7meye devam etmesi durumunda, \u201c\u00e7ok stresliyim\u201d gibi a\u00e7\u0131klamalar \u00fcretmesi bu s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.cumhuriyet.com.tr\/Archive\/55ff0716-e390-401a-bb42-618113608206.jpg\" alt=\"Image\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">NEDEN BU KADAR RAHATSIZ ED\u0130C\u0130<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bili\u015fsel uyumsuzluk, bireyin kendilik alg\u0131s\u0131n\u0131 tehdit eder. \u0130nsanlar kendilerini tutarl\u0131, mant\u0131kl\u0131 ve do\u011fru kararlar alan bireyler olarak g\u00f6rmek ister. \u00c7eli\u015fki ise bu alg\u0131y\u0131 zedeler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle ortaya \u00e7\u0131kan rahats\u0131zl\u0131k sadece ge\u00e7ici bir huzursuzluk de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kimlik d\u00fczeyinde bir sars\u0131nt\u0131 yaratabilir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">G\u00dcNL\u00dcK HAYATTAK\u0130 YANSIMALARI<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sevmedi\u011fi bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmaya devam eden bireyler<\/li>\n\n\n\n<li>De\u011ferlerine uymayan kararlar almak zorunda kalanlar<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130stemedi\u011fi ili\u015fkileri s\u00fcrd\u00fcren ki\u015filer<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcm bu durumlarda birey, i\u00e7sel bir \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015far ve \u00e7o\u011fu zaman bunun fark\u0131nda bile olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bili\u015fsel uyumsuzlu\u011fa \u00f6rnekler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sigara i\u00e7en biri:<\/strong>&nbsp;Sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 oldu\u011funu bilir ama sigaraya devam ederse kendini rahatlatmak i\u00e7in \u201cHerkes \u00f6l\u00fcyor, bana bir \u015fey olmaz\u201d gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Diyet yapan biri:<\/strong>&nbsp;Diyette oldu\u011funu bilir ama tatl\u0131 yerse, kendini \u201cBug\u00fcn \u00f6zel bir g\u00fcn, bir par\u00e7a zarar vermez\u201d diye ikna eder.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c7evre bilinci y\u00fcksek biri:&nbsp;<\/strong>Plastik kullan\u0131m\u0131n\u0131n zarar\u0131n\u0131 bilir ama pratik sebeplerle kullanmaya devam ederse, bunu \u201cHer \u015feyi bir anda de\u011fi\u015ftiremem\u201d \u015feklinde hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">DENGE M\u00dcMK\u00dcN M\u00dc?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Psikolojiye g\u00f6re ama\u00e7, uyumsuzlu\u011fu tamamen ortadan kald\u0131rmak de\u011fil, fark\u0131ndal\u0131k geli\u015ftirmektir. Ki\u015fi kendi \u00e7eli\u015fkilerini tan\u0131d\u0131k\u00e7a daha bilin\u00e7li se\u00e7imler yapabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bili\u015fsel uyumsuzluk asl\u0131nda bir sorun de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir sinyaldir. Bireye, hayat\u0131ndaki baz\u0131 alanlarda yeniden de\u011ferlendirme yapmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kaynak ve G\u00f6rseller: <a href=\"https:\/\/spontanedigital.com.tr\/?p=7313\">Karde\u015f Haber &#8211; Spontane Digital<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>G\u00fcncellenme Tarihi:<\/strong> Nisan 3, 2026 23:32<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-post-author\"><div class=\"wp-block-post-author__avatar\"><img alt='' src='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5c3c17eca4cd8e9fec2f21d87552f5581f8537c99b7df2d43ed0e6e79ecdd9e5?s=48&#038;d=mm&#038;r=g' srcset='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5c3c17eca4cd8e9fec2f21d87552f5581f8537c99b7df2d43ed0e6e79ecdd9e5?s=96&#038;d=mm&#038;r=g 2x' class='avatar avatar-48 photo' height='48' width='48' \/><\/div><div class=\"wp-block-post-author__content\"><p class=\"wp-block-post-author__name\">Emine Tan<\/p><\/div><\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u00fcnl\u00fck hayatta verdi\u011finiz kararlar ile savundu\u011funuz de\u011ferler aras\u0131ndaki fark, fark\u0131nda olmadan bir zihinsel \u00e7at\u0131\u015fma yarat\u0131yor. Peki, psikolojide \u201cbili\u015fsel uyumsuzluk\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bu durum davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l \u015fekillendiriyor?","protected":false},"author":1,"featured_media":7861,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[1,16],"tags":[],"class_list":["post-7860","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-genel","category-yasam","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7860"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7860\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7867,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7860\/revisions\/7867"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7861"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}