{"id":7670,"date":"2026-04-02T22:47:58","date_gmt":"2026-04-02T19:47:58","guid":{"rendered":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/?p=7670"},"modified":"2026-04-02T22:47:59","modified_gmt":"2026-04-02T19:47:59","slug":"yeni-arkeolojik-bulgu-insanlar-buz-devrinden-beri-kumar-oynuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/2026\/04\/02\/yeni-arkeolojik-bulgu-insanlar-buz-devrinden-beri-kumar-oynuyor\/","title":{"rendered":"Yeni arkeolojik bulgu: \u0130nsanlar Buz Devri\u2019nden beri kumar oynuyor"},"content":{"rendered":"\n

Kumar\u0131n tarihi, bilinenden \u00e7ok daha eskiye dayan\u0131yor. Zar oyunlar\u0131ndan at yar\u0131\u015f\u0131 bahislerine kadar t\u00fcm \u015fans oyunlar\u0131, nispeten sezgisel olmayan bir kavram olan olas\u0131l\u0131\u011fa dayan\u0131yor. Scientific American’da yay\u0131nlanan bir makale arkeologlar\u0131n 2000 y\u0131l \u00f6ncesine kadar oynanan oyunlarda kullan\u0131lan zarlar da dahil olmak \u00fczere Buz Devri’nden bu yana \u015fans oyunlar\u0131na ilgi duyuldu\u011funu ke\u015ffetmesine odaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Arkeologlar, \u00f6nce zarlar \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ve belirsiz oldu\u011fu i\u00e7in bu nesneleri kesin olarak tan\u0131mlayam\u0131yor. Ancak arkeolog Robert J. Madden taraf\u0131ndan American Antiquity dergisinde yay\u0131nlanan yeni bir ara\u015ft\u0131rma bu durumu de\u011fi\u015ftiriyor. Madden, bilinen en eski zarlar\u0131 do\u011fruluyor. Ayr\u0131ca \u015fansa dayal\u0131 oyunlar\u0131n en az 12 bin y\u0131l \u00f6ncesine uzanan bir ge\u00e7mi\u015fi oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n

En eski zarlar Colorado, Wyoming ve New Mexico’da<\/h2>\n\n\n\n

Dartmouth Koleji’nde arkeolog olan Robert Weiner, “Bu son be\u015f y\u0131ld\u0131r Kuzey Amerika arkeolojisinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm en heyecan verici makale. Amerika Yerlilerinin k\u00fcresel entelekt\u00fcel tarihe yapt\u0131\u011f\u0131 bu katk\u0131y\u0131 g\u00f6stermek harika” diyor. Madden, antropolog Warren DeBoer’in 2001 tarihli bir makalesinde Kuzey Amerika’daki arkeolojik alanlarda bulunan ve olas\u0131 oyun par\u00e7alar\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir dizi k\u00fc\u00e7\u00fck nesneden s\u00f6z eden bir sat\u0131r g\u00f6r\u00fcnce \u015fans oyunlar\u0131n\u0131n k\u00f6kenleriyle ilgilenmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Arkeologlar, Amerika Yerlilerinin oyun oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyen ilk yerle\u015fimcilerin etnografik anlat\u0131mlar\u0131 sayesinde iki tarafl\u0131 “zarlar” tespit ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Madden, oyunlar\u0131n “etrafta b\u00fcy\u00fck insan gruplar\u0131n\u0131n oldu\u011fu g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc olaylar oldu\u011funu” s\u00f6yl\u00fcyor. Kurallar genellikle deneyimsiz seyircilerin takip edemeyece\u011fi kadar karma\u015f\u0131k olarak tan\u0131mlan\u0131yor ancak bu zarlardan bir demetinin at\u0131lmas\u0131n\u0131 ve ka\u00e7\u0131n\u0131n “tura” geldi\u011fini g\u00f6rmeyi i\u00e7eriyor. Madden, bu zarlar\u0131n neye benzedi\u011fine ili\u015fkin bir dizi kriter olu\u015fturuyor. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f kenarlar\u0131na karakteristik i\u015faretler kaz\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor, di\u011ferleri ise uzunlamas\u0131na kesilmi\u015f, d\u00fcz ve kavisli yanlar\u0131 olan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ubuklara benziyor. Bu formlar, yap\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n rastgele sonu\u00e7lar \u00fcretmek i\u00e7in bilin\u00e7li olarak olu\u015fturdu\u011fu formlar olarak nitelendiriliyor. Madden’in do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 en eski zar \u00f6rnekleri Colorado, Wyoming ve New Mexico’daki b\u00f6lgelerden geliyor.<\/p>\n\n\n\n

Carleton \u00dcniversitesi’nden Gabriel Yanicki, Madden’in bulgusunun “Roma askerlerinin oynad\u0131\u011f\u0131 zar oyunlar\u0131na veya Tutankhamun’un mezar\u0131nda bulunanlara k\u0131yasla gen\u00e7 g\u00f6sterdi\u011fini” s\u00f6yl\u00fcyor. Fakat Yanicki, bu ke\u015ffin bir zaman meselesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Yanicki’ye g\u00f6re ke\u015fif Amerika k\u0131tas\u0131na \u00f6zg\u00fc bir \u015feyi do\u011fruluyor ve geni\u015fletiyor: Buradaki insanlar uzun s\u00fcredir \u015fans oyunlar\u0131n\u0131 gruplar\u0131n bir araya gelip, ayn\u0131 dili payla\u015fmasalar bile ticaret yapmalar\u0131 i\u00e7in sosyal bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Scientific American kumar\u0131n, olas\u0131l\u0131k kavram\u0131n\u0131n temel bir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 veya en az\u0131ndan bu kavram\u0131n fark\u0131na var\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek s\u00f6z\u00fc Madden’a b\u0131rak\u0131yor. Madden, en eski uygarl\u0131klar\u0131n her olay\u0131 tahmin edilebilir bir g\u00fc\u00e7ten kaynaklanan bir sonu\u00e7 olarak g\u00f6rece\u011fini tahmin ediyor. “Nedeni olmayan \u015feyler oldu\u011fu fikrine ula\u015fmak i\u00e7in bir s\u0131\u00e7rama yapman\u0131z gerekiyor” diyor ve ekliyor: “Yaz\u0131 tura atmaya ve sonu\u00e7lar\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bir nevi rastlant\u0131sall\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorsunuz”.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: Gazete Oksijen<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcncellenme Tarihi: <\/strong>Nisan 2, 2026 22:47<\/p>\n\n\n

<\/div>

Emine Tan<\/p><\/div><\/div>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Arkeolog Robert J. Madden taraf\u0131ndan American Antiquity dergisinde yay\u0131nlanan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, insanlar\u0131n Buz Devri’nden bu yana \u015fans oyunlar\u0131na ilgi duydu\u011funu g\u00f6steriyor","protected":false},"author":1,"featured_media":7671,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[1,16],"tags":[],"class_list":["post-7670","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-genel","category-yasam","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7670"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7672,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7670\/revisions\/7672"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}