{"id":7492,"date":"2026-04-01T19:53:51","date_gmt":"2026-04-01T16:53:51","guid":{"rendered":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/?p=7492"},"modified":"2026-04-01T19:58:36","modified_gmt":"2026-04-01T16:58:36","slug":"l-98-59-d-tamamen-magma-okyanusuyla-kapli-tuhaf-bir-otegezegen-kesfedildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/2026\/04\/01\/l-98-59-d-tamamen-magma-okyanusuyla-kapli-tuhaf-bir-otegezegen-kesfedildi\/","title":{"rendered":"L 98-59 d: Tamamen Magma Okyanusuyla Kapl\u0131 Tuhaf Bir \u00d6tegezegen Ke\u015ffedildi!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nature Astronomy<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, L 98-59 d olarak bilinen bu \u00f6tegezegen, mevcut gezegen olu\u015fum modellerine meydan okuyor ve tamamen yeni bir gezegen s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 temsil ediyor olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu bulgular, <a href=\"https:\/\/evrimagaci.org\/james-webb-uzay-teleskobu-hakkinda-bilmeniz-gereken-her-sey-nasil-uretildi-gorevi-ne-nasil-tasarlandi-10428\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">James Webb Uzay Teleskobu (JWST)<\/a> ve baz\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 \u00f6zellikleri i\u015faret eden di\u011fer yer tabanl\u0131 g\u00f6zlemevlerinin yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlerin ard\u0131ndan elde edildi.En dikkat \u00e7ekici olan\u0131, D\u00fcnya&#8217;n\u0131n 1,6 kat\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki bu gezegenin \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir yo\u011funlu\u011fa sahip olmas\u0131 ve atmosferinde b\u00fcy\u00fck miktarda <a href=\"https:\/\/evrimagaci.org\/zehirli-bir-gaz-olan-hidrojen-sulfur-h2s-aslinda-sagligimiz-icin-onemli-olabilir-mi-11509\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hidrojen s\u00fclf\u00fcr<\/a> bar\u0131nd\u0131rmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum, L 98-59 d gezegenini kendi boyutlar\u0131ndaki bir gezegen i\u00e7in normal s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itti. Genellikle bu t\u00fcr gezegenler, ya hidrojen atmosferine sahip kayal\u0131k gaz c\u00fcceleri ya da okyanuslar ve buzdan olu\u015fan su d\u00fcnyalar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. G\u00f6kbilimciler i\u00e7in L 98-59 d gezegeninin bu iki gruptan hi\u00e7birine girmedi\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ge\u00e7mi\u015fe D\u00f6n\u00fck Sim\u00fclasyonlar<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oxford \u00dcniversitesi liderli\u011findeki bir ekip, bu gezegenin ger\u00e7ekte ne oldu\u011funu anlamak i\u00e7in bilgisayar sim\u00fclasyonlar\u0131 kulland\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, zaman\u0131 neredeyse be\u015f milyar y\u0131l geriye sararak gezegenin t\u00fcm tarihini yeniden olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n modelleri, L 98-59 d gezegeninin muhtemelen erimi\u015f silikat kayalar\u0131ndan olu\u015fan bir mantoya ve i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131na do\u011fru binlerce kilometre uzanan k\u00fcresel bir magma okyanusuna sahip oldu\u011funu ortaya koydu. Bu devasa rezervuar, gezegenin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarlarda k\u00fck\u00fcrt depolamas\u0131na olanak tan\u0131yarak JWST taraf\u0131ndan tespit edilen s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 atmosfer kimyas\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Ba\u015f yazar Dr. Harrison Nicholls, bu durumu \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor:Bu ke\u015fif, g\u00f6kbilimcilerin k\u00fc\u00e7\u00fck gezegenleri tan\u0131mlamak i\u00e7in \u015fu anda kulland\u0131klar\u0131 kategorilerin \u00e7ok basit kalabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Acaba ke\u015ffedilmeyi bekleyen daha ne t\u00fcr gezegenler var?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Gezegenimizin Tarihine Bir Pencere<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elde edilen bulgular\u0131n daha yak\u0131n D\u00fcnya ile de ba\u011flant\u0131lar\u0131 var. Dr. Nicholls, <em>BBC Science Focus<\/em> dergisine verdi\u011fi deme\u00e7te, s\u00fcreci \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:B\u00fct\u00fcn gezegenler, olu\u015fum bi\u00e7imlerinden dolay\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta erimi\u015f bir haldedir. D\u00fcnya gibi baz\u0131lar\u0131 so\u011fur, L 98-59 d gibi baz\u0131lar\u0131 ise erimi\u015f halde kal\u0131r. Bu g\u00f6zlemleri, bu yabanc\u0131 d\u00fcnyalar\u0131 da \u015fekillendiren ortak fizik kurallar\u0131n\u0131 inceleyerek kendi gezegenimizin erken tarihini ve \u00fczerindeki ya\u015fam\u0131n k\u00f6kenini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bir f\u0131rsat olarak g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gelece\u011fe bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda L 98-59 d gezegeninin sadece bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olabilece\u011fine inan\u0131l\u0131yor. Nicholls, bu durumun yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu gezegen, asl\u0131nda magma okyanusu d\u00fcnyalar\u0131ndan olu\u015fan daha geni\u015f bir pop\u00fclasyonun ilk temsilcisi olabilir. Belki de magma okyanuslar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a yayg\u0131n bir durum oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Avrupa Uzay Ajans\u0131&#8217;n\u0131n (ESA) Ariel ve PLATO g\u00f6revleri gibi yakla\u015fmakta olan uzay g\u00f6revlerinden elde edilecek yeni veriler, L 98-59 d gezegeninin kozmik bir tuhafl\u0131k m\u0131 yoksa \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir gezegen ailesinin bilinen ilk \u00fcyesi mi oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/evrimagaci.org\/l-9859-d-tamamen-magma-okyanusuyla-kapli-tuhaf-bir-otegezegen-kesfedildi-22613\">Haber detay\u0131 i\u00e7in t\u0131kla<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-post-author\"><div class=\"wp-block-post-author__avatar\"><img alt='' src='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7aa2fa816019145edcb28b57f49f72b3e1caebcb19884adf0783399888b2d8e6?s=48&#038;d=mm&#038;r=g' srcset='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7aa2fa816019145edcb28b57f49f72b3e1caebcb19884adf0783399888b2d8e6?s=96&#038;d=mm&#038;r=g 2x' class='avatar avatar-48 photo' height='48' width='48' \/><\/div><div class=\"wp-block-post-author__content\"><p class=\"wp-block-post-author__name\">Mahmut Can Yal\u00e7\u0131n<\/p><\/div><\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">01.04.2026 19:53<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u00f6kbilimciler, D\u00fcnya&#8217;dan sadece 35 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131kta, tamamen erimi\u015f kayalardan olu\u015fan devasa bir okyanusla kapl\u0131 tuhaf ve yeni bir d\u00fcnya ke\u015ffettiler.","protected":false},"author":6,"featured_media":7493,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[212,1],"tags":[],"class_list":["post-7492","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-bilim","category-genel","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7492"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7498,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7492\/revisions\/7498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}