{"id":13529,"date":"2026-06-01T23:57:33","date_gmt":"2026-06-01T20:57:33","guid":{"rendered":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/?p=13529"},"modified":"2026-06-02T21:41:26","modified_gmt":"2026-06-02T18:41:26","slug":"is-yerinde-hevesli-gorunmenin-sinsi-bedeli-caliskan-personel-cezalandiriliyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/2026\/06\/01\/is-yerinde-hevesli-gorunmenin-sinsi-bedeli-caliskan-personel-cezalandiriliyor-mu\/","title":{"rendered":"\u0130\u015f yerinde &#8216;hevesli&#8217; g\u00f6r\u00fcnmenin sinsi bedeli: \u00c7al\u0131\u015fkan personel cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor mu?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kurumsal i\u015f d\u00fcnyas\u0131<\/strong>nda her zaman motivasyonu y\u00fcksek, enerjik ve i\u015fine ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmek, kariyer basamaklar\u0131n\u0131 t\u0131rmanman\u0131n en g\u00fcvenli yolu olarak kabul edilir. Ancak y\u00f6netim ve \u00f6rg\u00fctsel geli\u015fim alan\u0131nda yap\u0131lan ezber bozan bir ara\u015ft\u0131rma, bu yerle\u015fik alg\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n aleyhine i\u015fleyen sinsi bir tuza\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini ortaya koydu.<strong>&nbsp;Northeastern \u00dcniversitesi<\/strong>\u2019nden Prof. Dr. Sangah Bae liderli\u011finde, farkl\u0131 sekt\u00f6rlerden<strong>&nbsp;4 bin 300<\/strong>\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilen boylamsal \u00e7al\u0131\u015fma, i\u015f yerindeki fedakarl\u0131\u011f\u0131n ve hevesli duru\u015fun g\u00f6r\u00fcnmeyen a\u011f\u0131r faturas\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.cumhuriyet.com.tr\/Archive\/734e8d62-e762-4fa2-a952-1c83beb97ab3.jpg\" alt=\"Image\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Y\u00d6NET\u0130C\u0130LER\u0130N &#8220;SAF \u0130NANCI&#8221;: \u0130\u015e\u0130N\u0130 SEVEN HER Y\u00dcK\u00dc TA\u015eIR<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131, y\u00f6neticilerin \u00e7al\u0131\u015fan psikolojisine yakla\u015f\u0131rken d\u00fc\u015ft\u00fckleri b\u00fcy\u00fck bir mant\u0131k hatas\u0131n\u0131 de\u015fifre etti. Literat\u00fcre&nbsp;<strong>&#8220;g\u00fcd\u00fcsel basitle\u015ftirme&#8221; (motive oversimplification)<\/strong>&nbsp;olarak ge\u00e7en bu duruma g\u00f6re i\u015fverenler, personelin temel g\u00f6revlerini severek yapmas\u0131n\u0131, onlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc angaryay\u0131 da co\u015fkuyla kabul edece\u011fi \u015feklinde yorumluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prof. Dr. Bae, y\u00f6neticilerde yerle\u015fik olan bu durumu &#8220;saf bir inan\u00e7&#8221; olarak nitelendiriyor. Yap\u0131lan ilk deneyde y\u00f6neticilere, yetenek ve performanslar\u0131 e\u015fit olan ancak i\u015ften keyif alma d\u00fczeyleri farkl\u0131 iki \u00e7al\u0131\u015fan modeli sunuldu. Sonu\u00e7lar \u00e7arp\u0131c\u0131yd\u0131: Y\u00f6neticilerin y\u00fczde 55&#8217;i; ya\u015f, cinsiyet, k\u0131dem veya performans durumuna bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, idari i\u015fler, organizasyonlar ve rutin d\u0131\u015f\u0131 ek g\u00f6revleri do\u011frudan &#8220;i\u00e7sel motivasyonu y\u00fcksek&#8221; g\u00f6r\u00fcnen \u00e7al\u0131\u015fana y\u00fcklemeyi tercih etti.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">HEVESL\u0130 PERSONEL PR\u0130M VER\u0130LER\u0130NDE SAF DI\u015eI KALIYOR<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ikinci a\u015famas\u0131nda ise i\u015f d\u00fcnyas\u0131ndaki adaletsizli\u011fi somutla\u015ft\u0131ran bir grup deneyi ger\u00e7ekle\u015ftirildi. \u00dc\u00e7erli gruplardan olu\u015fan sim\u00fclasyonda, iki \u00e7al\u0131\u015fan bir nakit bonus (prim) i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rken, y\u00f6neticilerden yar\u0131\u015f\u0131n ortas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlardan birine ek bir g\u00f6rev vermeleri istendi. Bu ek g\u00f6revin, personelin primi kazanma \u015fans\u0131n\u0131 ciddi oranda d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fi y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a biliniyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buna ra\u011fmen y\u00f6neticilerin y\u00fczde 74&#8217;\u00fc, ek y\u00fck\u00fc yine i\u015fine en sad\u0131k ve motive g\u00f6r\u00fcnen \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n omuzlar\u0131na y\u0131kt\u0131. Bu karar mekanizmas\u0131 nedeniyle, i\u015f yerinde y\u00fcksek heves g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 hak ettikleri maddi bonuslar\u0131 kaybetti. Veriler, i\u00e7sel motivasyonu y\u00fcksek personelin sadece y\u00fczde 30&#8217;unun hedefledikleri primlere ula\u015fabildi\u011fini, geri kalan\u0131n\u0131n ise ek i\u015f y\u00fck\u00fc alt\u0131nda ezilerek saf d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.cumhuriyet.com.tr\/Archive\/047ae520-7e84-4ff4-8615-54348176212e.jpg\" alt=\"Image\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">SESS\u0130Z T\u00dcKENM\u0130\u015eL\u0130K TEHL\u0130KES\u0130: MEMNUN\u0130YET HIZLA \u00c7AKILIYOR<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u00f6neticiler, verdikleri ek g\u00f6revlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n motivasyonunu ve i\u015f tatminini sadece 0,2 puan gibi \u00f6nemsiz bir oranda d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fini tahmin ederken, hevesli \u00e7al\u0131\u015fanlarda bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f tam 1 puan olarak kay\u0131tlara ge\u00e7ti. Bu durum, i\u015fini severek yapan ki\u015filerin heveslerinin, onlar\u0131 t\u00fckenmi\u015flikten (burnout) korumad\u0131\u011f\u0131 gibi tam tersine hak ettikleri \u00f6d\u00fclleri alamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in kuruma kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir k\u0131rg\u0131nl\u0131k beslemelerine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prof. Dr. Sangah Bae, y\u00f6neticilerin bu ad\u0131mlar\u0131 \u00e7o\u011funlukla k\u00f6t\u00fc niyetle atmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bask\u0131 ve zaman darl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda &#8220;i\u015fi en g\u00fcvenli kime teslim ederim&#8221; d\u00fcrt\u00fcs\u00fcyle hareket ettiklerini vurguluyor. Ancak bu refleks, \u015firketlerin en de\u011ferli insan kayna\u011f\u0131n\u0131 sessizce kaybetmesine neden oluyor. Uzmanlar, bu adaletsiz i\u015f da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ad\u0131na kurumlara; kimin ne kadar ek g\u00f6rev ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 takip eden dijital panolar ve a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenme durumunda y\u00f6netim kademesine otomatik uyar\u0131 g\u00f6nderen g\u00f6rev y\u00f6netim sistemleri kullanmalar\u0131n\u0131 tavsiye ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kaynak: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/yasam\/is-yerinde-hevesli-gorunmenin-sinsi-bedeli-caliskan-personel-cezalandiriliyor-mu-2508374\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Cumhuriyet<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">01.06.2026 23.57<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131, i\u015fini severek yapan ve hevesli g\u00f6r\u00fcnen \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan fark\u0131nda olmadan daha fazla i\u015f y\u00fck\u00fcyle cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve maddi kayba u\u011frat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptad\u0131.","protected":false},"author":1,"featured_media":13539,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[1,16],"tags":[],"class_list":["post-13529","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-genel","category-yasam","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13529"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13540,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13529\/revisions\/13540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}