Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde (KDC) Ebola salg\u0131n\u0131, m\u00fcdahale kapasitesini a\u015farken, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6-WHO) olas\u0131 tedavi ve a\u015f\u0131lar\u0131 de\u011ferlendirmek \u00fczere uzmanlar\u0131 bir araya getirdi.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkedeki salg\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki vir\u00fcs\u00fcn 200’den fazla ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcpheleniliyor; bu vir\u00fcs, di\u011fer Ebola t\u00fcrlerine neden olan su\u015flara g\u00f6re daha nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu durum, bu vir\u00fcse \u00f6zg\u00fc herhangi bir tedavi ya da a\u015f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 nedeniyle m\u00fcdahaleyi g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n
DS\u00d6 Genel Direkt\u00f6r\u00fc Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc KDC halk\u0131na g\u00f6nderdi\u011fi mektupta, \u201cDurum ciddi ve bunu size a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemeyi hak ediyorsunuz. Ama \u015funu da bilmenizi istiyorum: Bundibugyo i\u00e7in spesifik bir tedavi bulunmamakla birlikte, bu vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve hayat kurtarmak i\u00e7in birlikte yapabilece\u011fimiz \u00e7ok \u015fey var,\u201d diye yazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bundibugyo, insanlarda hastal\u0131\u011fa yol a\u00e7abilen d\u00f6rt tan\u0131mlanm\u0131\u015f ortoebolavir\u00fcsten biri. Nadir g\u00f6r\u00fclen bir su\u015f ve ilk kez 2007 y\u0131l\u0131nda tan\u0131mland\u0131. Sa\u011fl\u0131k uzmanlar\u0131n\u0131n bug\u00fcne dek kayda ge\u00e7irdi\u011fi az say\u0131daki salg\u0131na dayanarak, Bundibugyo’nun \u00f6l\u00fcmc\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn Zaire ya da Sudan vir\u00fcs\u00fcne k\u0131yasla biraz daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
DS\u00d6’ye g\u00f6re hastal\u0131\u011f\u0131n kulu\u00e7ka s\u00fcresi iki ila 21 g\u00fcn aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor ve ki\u015filer genellikle belirtiler ortaya \u00e7\u0131kana kadar bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmuyor.<\/p>\n\n\n\n
Sa\u011fl\u0131k kurumu, ba\u015flang\u0131\u00e7 belirtilerinin \u00f6zg\u00fcl olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; ate\u015f, yorgunluk, kas a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131 gibi \u015fik\u00e2yetleri i\u00e7erdi\u011fini vurguluyor. Bu durum tan\u0131y\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor ve vakalar\u0131n tespitini geciktirebiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu su\u015fla 2007 ve 2012 y\u0131llar\u0131nda Uganda ve KDC’de g\u00f6r\u00fclen iki \u00f6nceki salg\u0131nda vaka \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30 ile y\u00fczde 50 aras\u0131nda seyretti.<\/p>\n\n\n\n
Vir\u00fcs; ter, kan, d\u0131\u015fk\u0131 ya da kusmuk gibi hasta veya hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f ki\u015filerin v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131yla yak\u0131n temas yoluyla bula\u015f\u0131yor ve bu da sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 daha y\u00fcksek risk alt\u0131na sokuyor.<\/p>\n\n\n\n
\u015eu anda Bundibugyo’nun \u00f6nlenmesi ve tedavisi i\u00e7in \u00f6zel olarak onaylanm\u0131\u015f herhangi bir lisansl\u0131 ila\u00e7 ya da a\u015f\u0131 bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n
Buna kar\u015f\u0131n DS\u00d6, baz\u0131 aday \u00fcr\u00fcnleri klinik deneylerde de\u011ferlendirilmek \u00fczere \u00f6nceliklendirmeyi gerektirecek kadar umut verici buldu ve \u015fu anda hem KDC hem de Uganda h\u00fck\u00fcmetleriyle birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Kurulu\u015fun ba\u011f\u0131ms\u0131z uzmanlar\u0131, klinik deneylerde \u00f6ncelik verilmesini \u00fc\u00e7 tedavi i\u00e7in \u00f6nerdi: Mapp Biopharmaceutical ve Regeneron taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen antikor tedavileri ile Gilead Sciences’\u0131n antiviral ilac\u0131 remdesivir.<\/p>\n\n\n\n
Mapp’in antikor tedavisi, farkl\u0131 bir Ebola su\u015fu olan Sudan vir\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 geli\u015ftirildi, ancak Bundibugyo’ya kar\u015f\u0131 da kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n