{"id":13088,"date":"2026-05-23T21:47:36","date_gmt":"2026-05-23T18:47:36","guid":{"rendered":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/?p=13088"},"modified":"2026-05-23T21:47:37","modified_gmt":"2026-05-23T18:47:37","slug":"dunya-genelinde-ruhsal-problem-yasayan-insan-sayisi-12-milyar-kisiyle-rekor-seviyede","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/2026\/05\/23\/dunya-genelinde-ruhsal-problem-yasayan-insan-sayisi-12-milyar-kisiyle-rekor-seviyede\/","title":{"rendered":"D\u00fcnya Genelinde Ruhsal Problem Ya\u015fayan \u0130nsan Say\u0131s\u0131 1,2 Milyar Ki\u015fiyle Rekor Seviyede"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma ekibi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve bilimsel t\u0131p dergisi The Lancet\u2019te yay\u0131mlananan ara\u015ft\u0131rmada; d\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 1,2 milyar insan\u0131n ruhsal hastal\u0131klardan etkilendi\u011fi, bunun 1990\u2019a k\u0131yasla iki kat fazla oldu\u011fu bildirildi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seattle\u2019daki Institute for Health Metrics and Evaluation ile Avustralya\u2019daki Queensland Centre for Mental Health Research ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli kurumlar\u0131n bilim insanlar\u0131, 204 \u00fclkeden ve 21 b\u00f6lgeden elde edilen verileri analiz etti. Verilerin 2023 y\u0131l\u0131na ait oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Damian Santomauro, bu art\u0131\u015f e\u011filimlerinin \u201cpandemiye ba\u011fl\u0131 stresin kal\u0131c\u0131 etkileri ile yoksulluk, g\u00fcvensizlik, istismar, \u015fiddet ve azalan sosyal ba\u011flar gibi uzun vadeli yap\u0131sal fakt\u00f6rleri\u201d yans\u0131t\u0131yor olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">En yayg\u0131n hastal\u0131klar: Anksiyete ve depresyon<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Verilere g\u00f6re en yayg\u0131n ruhsal hastal\u0131klar anksiyete bozukluklar\u0131 ve depresyon oldu.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Anksiyete bozukluklar\u0131n\u0131n 1990\u2019dan bu yana %158 artt\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/li>\n\n\n\n<li>2019\u2019a k\u0131yasla 2023\u2019te, yani Covid-19 pandemisinin ard\u0131ndan yakla\u015f\u0131k %47\u2019lik bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/li>\n\n\n\n<li>Depresyonda ise 2019\u2019dan bu yana %24\u2019l\u00fck bir art\u0131\u015f kaydedildi.<\/li>\n\n\n\n<li>1990\u2019a k\u0131yasla depresyon vakalar\u0131n\u0131n %131 artt\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2023 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 236 milyon ki\u015fiye maj\u00f6r depresif bozukluk, 470 milyon ki\u015fiye ise anksiyete bozuklu\u011fu te\u015fhisi konuldu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, pandemi sonras\u0131 y\u0131llarda bu hastal\u0131klarda \u201czirve\u201d ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anoreksiya nervoza gibi yeme bozukluklar\u0131nda da yakla\u015f\u0131k %58\u2019lik bir art\u0131\u015f tespit edildi. Ancak bu hastal\u0131klar\u0131n \u015fizofreni gibi daha nadir g\u00f6r\u00fclen rahats\u0131zl\u0131klar aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kad\u0131nlar ve gen\u00e7ler daha fazla etkileniyor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re kad\u0131nlar, erkeklere k\u0131yasla ruhsal hastal\u0131klardan daha fazla etkileniyor. Bunun istisnalar\u0131 aras\u0131nda otizm ve dikkat eksikli\u011fi\/hiperaktivite bozuklu\u011fu (DEHB) yer al\u0131yor; bu durumlar erkeklerde daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Genel olarak ruhsal hastal\u0131klar\u0131n gen\u00e7 yeti\u015fkinlerde daha yayg\u0131n oldu\u011fu, \u00f6zellikle 40 ya\u015f alt\u0131 bireylerin daha fazla etkilendi\u011fi tespit edildi. En y\u00fcksek te\u015fhis oranlar\u0131n\u0131n ergenlik d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Queensland Centre for Mental Health Research\u2019tan e\u015f yazar Alize Ferrari, \u201cBulgular\u0131m\u0131z, ruhsal hastal\u0131k y\u00fck\u00fcn\u00fcn 15\u201319 ya\u015f grubunda zirve yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu kritik geli\u015fim d\u00f6nemi, e\u011fitim, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131 ve ili\u015fkilerin gelece\u011fini \u015fekillendirebilir\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Avrupa ve geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde daha fazla tan\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ncelenen t\u00fcm \u00fclkelerde ruhsal hastal\u0131k tan\u0131lar\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc. En y\u00fcksek oranlar Avrupa ve Okyanusya\u2019daki y\u00fcksek gelirli \u00fclkelerde kaydedildi. \u00d6zellikle Avustralya, Portekiz ve Hollanda \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Art\u0131\u015f\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu b\u00f6lgelerin ise Sahra Alt\u0131 Afrika ve Asya oldu\u011fu belirtildi. En d\u00fc\u015f\u00fck vaka say\u0131lar\u0131n\u0131n Vietnam\u2019da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc aktar\u0131ld\u0131. Ancak bunun, \u00fclkedeki insanlar\u0131n daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131ndan de\u011fil, veri eksikli\u011finden kaynaklanabilece\u011fi ifade edildi. Daha az veri bulunan d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkeler, analizlerde yeterince temsil edilmiyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar: Veriler dikkatle yorumlanmal\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Baz\u0131 uzmanlar verilerin dikkatle de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Barselona \u00dcniversitesi\u2019nden psikolog ve bilim insan\u0131 Jorge Aguado, art\u0131\u015f\u0131n yaln\u0131zca ger\u00e7ek vaka art\u0131\u015f\u0131n\u0131 yans\u0131tmayabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aguado\u2019ya g\u00f6re bu e\u011filim; demografik de\u011fi\u015fimler, daha iyi veri toplama y\u00f6ntemleri ve Covid-19\u2019un etkileri gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Ayr\u0131ca baz\u0131 \u00fclkelerde veri eksikli\u011fi ve kaynak kalitesindeki farkl\u0131l\u0131klar gibi \u00f6nemli metodolojik s\u0131n\u0131rlamalar bulundu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6z konusu ara\u015ft\u0131rma, d\u00fczenli olarak The Lancet dergisinde yay\u0131mlanan \u201cGlobal Burden of Disease\u201d (K\u00fcresel Hastal\u0131k Y\u00fck\u00fc) projesi kapsam\u0131nda haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaynak: <a href=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/saglik\/the-lancet-arastirmasi-dunya-genelinde-ruhsal-problem-yasayan-insan-sayisi-1-2-milyar-kisiyle-rekor-seviyede-276620\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/saglik\/the-lancet-arastirmasi-dunya-genelinde-ruhsal-problem-yasayan-insan-sayisi-1-2-milyar-kisiyle-rekor-seviyede-276620\">Gazete Oksijen<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">23.05.2026 21.46<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"D\u00fcnya genelinde ruhsal hastal\u0131klar h\u0131zla artarak 2023\u2019te yakla\u015f\u0131k 1,2 milyar ki\u015fiyi etkiledi. Lancet \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re \u00f6zellikle pandemi sonras\u0131 d\u00f6nemde anksiyete ve depresyonda belirgin y\u00fckseli\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken gen\u00e7ler ve kad\u0131nlar daha fazla etkileniyor.","protected":false},"author":2,"featured_media":13089,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-13088","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-saglik","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13088"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13090,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13088\/revisions\/13090"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}