{"id":12778,"date":"2026-05-20T23:16:05","date_gmt":"2026-05-20T20:16:05","guid":{"rendered":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/?p=12778"},"modified":"2026-05-20T23:16:07","modified_gmt":"2026-05-20T20:16:07","slug":"insanlik-tarihi-yeniden-yazilabilir-stonehengeden-daha-eski-insan-yapimi-ada-bulundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/2026\/05\/20\/insanlik-tarihi-yeniden-yazilabilir-stonehengeden-daha-eski-insan-yapimi-ada-bulundu\/","title":{"rendered":"\u0130nsanl\u0131k tarihi yeniden yaz\u0131labilir: Stonehenge\u2019den daha eski insan yap\u0131m\u0131 ada bulundu!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tarih \u00f6ncesi d\u00f6nemlere ait yerle\u015fim kal\u0131plar\u0131n\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirecek stratejik bir ke\u015fif, \u0130sko\u00e7ya\u2019n\u0131n derin g\u00f6llerinden birinde g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. Southampton ve Reading \u00fcniversitelerinden bilim insanlar\u0131n\u0131n ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmada, Lewis Adas\u0131\u2019ndaki Loch Bhorgastail g\u00f6l\u00fcnde sular alt\u0131nda kalm\u0131\u015f yapay bir ada (crannog) tespit edildi. Geli\u015ftirilen yeni nesil su alt\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme teknolojisi sayesinde incelenen yap\u0131n\u0131n, Britanya\u2019n\u0131n sembol an\u0131t\u0131 Stonehenge\u2019den \u00e7ok daha eski bir tarihte, Neolitik d\u00f6nem insanlar\u0131 taraf\u0131ndan in\u015fa edildi\u011fi belirlendi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">SI\u011e SULARIN B\u00dcY\u00dcK SIRRI: TA\u015e KAPLAMANIN ALTINDAK\u0130 AH\u015eAP DEVR\u0130M<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arkeolojide su alt\u0131 alanlar\u0131, karadaki ara\u00e7lar\u0131n i\u015flevsiz kalmas\u0131 ve mevcut deniz ara\u00e7lar\u0131n\u0131n s\u0131\u011f sularda tortu engeline tak\u0131lmas\u0131 nedeniyle uzun y\u0131llar boyunca karanl\u0131k bir nokta olarak kald\u0131. Ancak bilim insanlar\u0131, s\u0131\u011f sular\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bu teknik zorlu\u011fu a\u015fmak i\u00e7in stereofotogrametri ad\u0131 verilen \u00f6zel bir \u00fc\u00e7 boyutlu haritalama y\u00f6ntemi geli\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu yenilik\u00e7i teknolojiyle yap\u0131lan ilk saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, adan\u0131n g\u00f6l y\u00fczeyinde g\u00f6r\u00fcnen ta\u015fl\u0131k yap\u0131s\u0131n\u0131n alt\u0131nda, Neolitik d\u00f6nem m\u00fchendisli\u011fine ait devasa bir ah\u015fap platform ve \u00e7al\u0131 \u00e7\u0131rp\u0131 katmanlar\u0131 ke\u015ffedildi. Radyokarbon tarihleme y\u00f6ntemleri, adan\u0131n ilk evresinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 5 bin y\u0131l \u00f6nce, yakla\u015f\u0131k 23 metre \u00e7ap\u0131nda dairesel bir ah\u015fap platform olarak in\u015fa edildi\u011fini kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.cumhuriyet.com.tr\/Archive\/88c94f41-177c-4f71-8e80-f0f92b0f2c78.jpg\" alt=\"Image\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B\u0130N YILLAR BOYUNCA NES\u0130LDEN NES\u0130LE KULLANILDI<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elde edilen arkeolojik veriler, yapay adan\u0131n tek bir d\u00f6nemle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, farkl\u0131 \u00e7a\u011flarda ya\u015fayan topluluklar taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcp yeniden kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130lk ah\u015fap platformun in\u015fa edilmesinden yakla\u015f\u0131k 2 bin y\u0131l sonra, Orta Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131\u2019nda adaya yeni bir ta\u015f ve \u00e7al\u0131 katman\u0131 eklendi\u011fi saptand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bundan bin y\u0131l sonra ise adan\u0131n kullan\u0131m amac\u0131 geni\u015fletilerek k\u0131y\u0131 \u015feridiyle olan ba\u011flant\u0131s\u0131, ta\u015flardan \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f bir ge\u00e7it (causeway) vas\u0131tas\u0131yla sa\u011fland\u0131. Bug\u00fcn tamamen sular alt\u0131nda kalm\u0131\u015f olan bu ge\u00e7it ve adan\u0131n katmanl\u0131 yap\u0131s\u0131, b\u00f6lgenin tarih \u00f6ncesi topluluklar i\u00e7in bin y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre boyunca stratejik ve kutsal bir merkez olarak kald\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">ANT\u0130K Z\u0130YAFETLER\u0130N \u0130ZLER\u0130: Y\u00dcZLERCE NEOL\u0130T\u0130K \u00c7\u00d6MLEK BULUNDU<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yapay adan\u0131n \u00e7evresinde yap\u0131lan su alt\u0131 kaz\u0131lar\u0131nda, d\u00f6nemin sosyal ya\u015fam\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutacak y\u00fczlerce Neolitik \u00e7\u00f6mlek, kase ve kavanoz par\u00e7as\u0131 ile i\u015flenmi\u015f ta\u015f aletler \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Laboratuvar ortam\u0131nda incelenen \u00e7\u00f6mleklerin i\u00e7inde hala antik yemek kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, adan\u0131n kullan\u0131m amac\u0131na dair en g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlar\u0131 sundu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Dr. Stephanie Blankshein, bu adalar\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7in gereken muazzam i\u015f g\u00fcc\u00fc ve kayna\u011f\u0131n, b\u00f6lgede son derece organize ve geli\u015fmi\u015f topluluklar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini belirtti. Blankshein, &#8220;B\u00fcy\u00fck miktardaki \u00e7\u00f6mlekler ve yiyecek kal\u0131nt\u0131lar\u0131, bu yapay adalar\u0131n toplumsal yemek pi\u015firme rit\u00fcelleri, b\u00fcy\u00fck topluluk ziyafetleri veya kutsal t\u00f6renler i\u00e7in bir araya gelinen \u00e7ok \u00f6nemli merkezler oldu\u011funu g\u00f6steriyor,&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu. Sayg\u0131n bilimsel dergi Advances in Archaeological Practice\u2019te yay\u0131mlanan bu ke\u015ffin ard\u0131ndan uzmanlar, ayn\u0131 su alt\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemini Britanya genelindeki di\u011fer g\u00f6llerde de uygulayarak kay\u0131p tarihi ayd\u0131nlatmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kaynak ve G\u00f6rseller: <a href=\"https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/yasam\/insanlik-tarihi-yeniden-yazilabilir-stonehenge-den-daha-eski-insan-yapimi-ada-bulundu-2505595\">Cumhuriyet Gazetesi<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>G\u00fcncellenme Tarihi:<\/strong> May\u0131s 20, 2026 23:15<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Arkeoloji d\u00fcnyas\u0131nda b\u00fcy\u00fck yank\u0131 uyand\u0131ran bir ke\u015ffe imza at\u0131ld\u0131. \u0130sko\u00e7ya sular\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen su alt\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda, gizemli an\u0131t Stonehenge\u2019den bile daha \u00f6nce, tamamen insan eliyle in\u015fa edilmi\u015f 5 bin y\u0131ll\u0131k yapay bir ada a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.","protected":false},"author":1,"featured_media":12779,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[1,16],"tags":[],"class_list":["post-12778","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-genel","category-yasam","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12778","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12778"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12780,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12778\/revisions\/12780"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}