Yemekleri yava\u015f yemek ve iyi \u00e7i\u011fnemek uzun y\u0131llard\u0131r sindirim sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla ili\u015fkilendiriliyor. Ancak BBC\u2019nin derledi\u011fi yeni ara\u015ft\u0131rmalar, \u00e7i\u011fnemenin etkisinin bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlara g\u00f6re daha fazla \u00e7i\u011fnemek; sindirimi desteklemekten tokluk hissini art\u0131rmaya, stres seviyesini azaltmaktan dikkat ve haf\u0131za \u00fczerinde olumlu etki yaratmaya kadar geni\u015f bir etki alan\u0131na sahip olabilir. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar ise di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile Alzheimer ve bunama riski aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 olabilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n
BBC\u2019ye konu\u015fan \u0130sve\u00e7 Karolinska Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Profes\u00f6r Mats Trulsson\u2019a g\u00f6re \u00e7i\u011fneme, beyne giden kan ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131ran bir mekanizma gibi i\u015fliyor olabilir.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00f6zellikle sert yap\u0131daki yiyecekleri \u00e7i\u011fnemenin beyin dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Japonya\u2019da sak\u0131z \u00e7i\u011fneyen ki\u015filer \u00fczerinde yap\u0131lan deneylerde de benzer sonu\u00e7lar elde edildi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re bu durum, beynin haf\u0131za ve \u00f6\u011frenmeden sorumlu b\u00f6lgesi olan hipokampusla ili\u015fkili olabilir. Hipokampus ayn\u0131 zamanda Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131nda erken etkilenen b\u00f6lgeler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
BBC\u2019nin aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re ara\u015ft\u0131rmalar, \u00e7i\u011fneme kapasitesi g\u00fc\u00e7l\u00fc olan bireylerin bili\u015fsel testlerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar verdi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
14 Avrupa \u00fclkesinde 50 ya\u015f \u00fcst\u00fc 28 binden fazla ki\u015finin incelendi\u011fi bir ara\u015ft\u0131rmada, \u00e7i\u011fneme sorunu ya\u015famayan kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kelime hat\u0131rlama, say\u0131sal i\u015flem ve s\u00f6zel beceri testlerinde daha y\u00fcksek performans g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u015fimdi eksik di\u015flerin implantlarla tamamlanmas\u0131n\u0131n bili\u015fsel i\u015flevleri etkileyip etkilemeyece\u011fini de inceleyen \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlara g\u00f6re \u00e7i\u011fneme, sindirim s\u00fcrecinin temel a\u015famalar\u0131ndan biri.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7i\u011fneme s\u0131ras\u0131nda yiyecekler k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara ayr\u0131l\u0131yor ve t\u00fck\u00fcr\u00fckle birle\u015ferek sindirime haz\u0131rlan\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7 ayn\u0131 zamanda amilaz gibi sindirim enzimlerinin salg\u0131lanmas\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bilim insanlar\u0131, yeterince \u00e7i\u011fnenmeyen b\u00fcy\u00fck yiyecek par\u00e7alar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131rsakta daha uzun s\u00fcre kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun \u015fi\u015fkinlik, kab\u0131zl\u0131k ve rahats\u0131zl\u0131k hissine yol a\u00e7abilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re yeme\u011fi daha uzun s\u00fcre \u00e7i\u011fnemek, tokluk hissini art\u0131rarak daha az kalori t\u00fcketilmesine de yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n
BBC\u2019nin aktard\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan bademleri farkl\u0131 say\u0131larda \u00e7i\u011fnemeleri istendi. Daha fazla \u00e7i\u011fneyen ki\u015filerin ya\u011f emiliminin artt\u0131\u011f\u0131 ve daha uzun s\u00fcre tok kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rmada ise pizzay\u0131 40 kez \u00e7i\u011fneyen ki\u015filerin a\u00e7l\u0131k hissinin belirgin \u015fekilde azald\u0131\u011f\u0131 tespit edildi.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlar, beynin \u201cdoydum\u201d sinyali g\u00f6ndermesinin yakla\u015f\u0131k 20 dakika s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yava\u015f ve dikkatli yemenin bu nedenle kilo kontrol\u00fcne katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
BBC\u2019ye g\u00f6re baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar sak\u0131z \u00e7i\u011fnemenin dikkat seviyesini art\u0131rabilece\u011fini ve stres hissini azaltabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir meta analizde sak\u0131z \u00e7i\u011fneyen kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n dikkat gerektiren g\u00f6revlerde daha iyi performans g\u00f6sterdi\u011fi belirlendi. Ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmalarda ise sak\u0131z \u00e7i\u011fnemenin kayg\u0131 ve stres seviyelerinde d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Ancak uzmanlar bu konuda daha fazla bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmaya ihtiya\u00e7 oldu\u011funu da vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n
20\u2019nci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda baz\u0131 beslenme ak\u0131mlar\u0131 her lokman\u0131n onlarca kez \u00e7i\u011fnenmesini savunsa da uzmanlar bug\u00fcn bunun i\u00e7in kesin bir say\u0131 vermiyor.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re \u00f6nemli olan yiyece\u011fi rahat yutulabilecek k\u0131vama gelene kadar do\u011fal \u015fekilde \u00e7i\u011fnemek. BBC\u2019ye konu\u015fan uzmanlar, \u201cSadece yeme\u011fin tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131n\u201d \u00f6nerisinde bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n