Karanl\u0131k madde, elektromanyetik kuvvetle hi\u00e7bir etkile\u015fime girmiyor; \u0131\u015f\u0131k dahil hi\u00e7bir \u015fey onu do\u011frudan g\u00f6remiyor. Ancak yer\u00e7ekimiyle etkile\u015fti\u011fi biliniyor ve evrendeki t\u00fcm maddenin y\u00fczde 85’inden fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00f6nerdi\u011fi mekanizma \u015f\u00f6yle i\u015fliyor: H\u0131zla d\u00f6nen bir kara delik, yak\u0131n\u0131ndaki belirli t\u00fcrde karanl\u0131k madde par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 (hafif skaler par\u00e7ac\u0131klar) “s\u00fcperg\u0131\u015f\u0131ma” ad\u0131 verilen bir s\u00fcre\u00e7le y\u00fcksek yo\u011funlu\u011fa kadar g\u00fc\u00e7lendiriyor. \u0130ki kara delik birle\u015fti\u011finde olu\u015fan yer\u00e7ekimi dalgalar\u0131, bu karanl\u0131k maddenin izini ta\u015f\u0131yabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Ekip bu modeli kullanarak LIGO-Virgo-KAGRA g\u00f6zlemevlerinin kaydetti\u011fi 28 yer\u00e7ekimi dalgas\u0131 sinyalini inceledi. 27’si bo\u015f uzayda ger\u00e7ekle\u015fen birle\u015fmelerle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcrken GW190728 adl\u0131 sinyal, karanl\u0131k madde modeliyle dikkat \u00e7ekici bir uyum g\u00f6sterdi. Bu, istatistiksel olarak kesin bir tespit de\u011fil; ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar b\u00f6yle bir y\u00f6ntem olmadan bu t\u00fcr sinyallerin yanl\u0131\u015fl\u0131kla s\u0131radan birle\u015fmeler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n
MIT’ten ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Josu Aurrekoetxea, LVK dedekt\u00f6rleri veri toplamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fck\u00e7e bu y\u00f6ntemin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda ger\u00e7ek bir karanl\u0131k madde ke\u015ffine kap\u0131 aralayabilece\u011fini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>