Kalbin dakikadaki at\u0131m say\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en klasik nab\u0131z verisinin aksine, \u201cheart rate variability\u201d (HRV) yani kalp ritmi de\u011fi\u015fkenli\u011fi, iki kalp at\u0131\u015f\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcrenin ne kadar de\u011fi\u015fti\u011fini \u00f6l\u00e7\u00fcyor. Uzmanlara g\u00f6re bu k\u00fc\u00e7\u00fck zaman farkl\u0131l\u0131klar\u0131, v\u00fccudun stresle nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamada \u00f6nemli bir g\u00f6sterge olabilir.<\/p>\n\n\n\n
BBC’ye konu\u015fan 40 ya\u015f\u0131ndaki sa\u011fl\u0131k teknolojisi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 Artem Kirillov da bu veriyi takip etmeye ba\u015flad\u0131ktan sonra spor al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Daha \u00f6nce dinlenme g\u00fcnlerini gereksiz g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatan Kirillov, art\u0131k egzersiz yo\u011funlu\u011funu ak\u0131ll\u0131 saatindeki HRV verilerine g\u00f6re ayarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
New York\u2019taki Mount Sinai Fuster Heart Hospital Direkt\u00f6r\u00fc Deepak Bhatt\u2019a g\u00f6re sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kalp tamamen d\u00fczenli \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. Kalp at\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki milisaniyelik k\u00fc\u00e7\u00fck farkl\u0131l\u0131klar, sinir sisteminin esnekli\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Bhatt, \u201cGenel olarak daha y\u00fcksek de\u011fi\u015fkenlik daha iyi kabul edilir\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlara g\u00f6re HRV\u2019nin y\u00fcksek olmas\u0131, v\u00fccudun \u201csava\u015f ya da ka\u00e7\u201d stres tepkisiyle \u201cdinlen ve sindir\u201d gev\u015feme sistemi aras\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde ge\u00e7i\u015f yapabildi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin ko\u015fu s\u0131ras\u0131nda kalp ritmi h\u0131zlan\u0131rken de\u011fi\u015fkenlik azal\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc kalbin d\u00fczenli ve h\u0131zl\u0131 atmas\u0131 gerekiyor. Dinlenme halinde ise nefes al\u0131p verme s\u0131ras\u0131nda ritimde k\u00fc\u00e7\u00fck farkl\u0131l\u0131klar olu\u015fuyor ve bu durum sa\u011fl\u0131kl\u0131 kabul ediliyor.<\/p>\n\n\n\n
Almanya\u2019daki Kiel University ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan Dennis Larsson, y\u00fcksek HRV\u2019nin v\u00fccudun \u00e7evresel ko\u015fullara uyum sa\u011flayabildi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalar, d\u00fc\u015f\u00fck HRV\u2019nin kronik stres, kayg\u0131 bozuklu\u011fu ve depresyonla ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilece\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n
2023 tarihli bir ara\u015ft\u0131rma derlemesine g\u00f6re depresyon ve anksiyete ya\u015fayan ki\u015filerde HRV seviyeleri genellikle daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcyor. Uzmanlara g\u00f6re bu durum, sinir sisteminin s\u00fcrekli alarm halinde kalmas\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalarda travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu, \u015fizofreni ve demans gibi durumlarda da benzer sonu\u00e7lar g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda psikoterapi veya manyetik uyar\u0131m tedavisi sonras\u0131nda HRV\u2019nin y\u00fckseldi\u011fi g\u00f6zlendi.<\/p>\n\n\n\n
Ancak bilim insanlar\u0131 bu sonu\u00e7lar\u0131n dikkatli yorumlanmas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc HRV \u00f6l\u00e7\u00fcm y\u00f6ntemleri ve kullan\u0131lan cihazlar aras\u0131nda ciddi farkl\u0131l\u0131klar bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Bilim insanlar\u0131 HRV\u2019nin ya\u015flanma s\u00fcrecini anlamada da kullan\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
2024 tarihli bir ara\u015ft\u0131rma derlemesine g\u00f6re kronik stres v\u00fccutta inflamasyonu art\u0131r\u0131yor ve inflamasyon \u00e7ok say\u0131da kronik hastal\u0131kla ili\u015fkilendiriliyor. HRV ise v\u00fccudun stres y\u00f6netim kapasitesini g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in ya\u015fa ba\u011fl\u0131 hastal\u0131k riskleri hakk\u0131nda dolayl\u0131 bilgi sunabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Virginia merkezli klinik psikolog Tim Herzog, nefes egzersizlerinin HRV \u00fczerinde olumlu etkileri olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Herzog, insanlar\u0131n g\u00fcnde iki kez yakla\u015f\u0131k 20 dakika boyunca kontroll\u00fc nefes egzersizi yapmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. \u00d6rne\u011fin d\u00f6rt saniye nefes al\u0131p alt\u0131 saniye vermeye dayanan tekniklerin sinir sistemini sakinle\u015ftirebildi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalarda bu t\u00fcr nefes \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapan ki\u015filerde uyku kalitesinin artt\u0131\u011f\u0131, tansiyonun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve kronik a\u011fr\u0131lar\u0131n hafifledi\u011fi de g\u00f6zlendi.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlar yine de HRV\u2019nin tek ba\u015f\u0131na sa\u011fl\u0131k g\u00f6stergesi olarak de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, HRV\u2019nin en faydal\u0131 \u015fekilde uzun vadeli takipte anlam kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. G\u00fcn i\u00e7inde stres, egzersiz, uyku, alkol t\u00fcketimi ve hastal\u0131k gibi \u00e7ok say\u0131da fakt\u00f6r HRV\u2019yi etkileyebiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Bhatt\u2019a g\u00f6re kalp ritmi de\u011fi\u015fkenli\u011fi faydal\u0131 bir veri olsa da tansiyon, kolesterol, kilo ve temel kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stergeleri h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok daha \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n
Bhatt, \u201cHer yeti\u015fkin bu temel de\u011ferlerini bilmeli ama \u00e7o\u011fu insan bunu bile takip etmiyor\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n