{"id":11054,"date":"2026-05-03T20:14:19","date_gmt":"2026-05-03T17:14:19","guid":{"rendered":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/?p=11054"},"modified":"2026-05-03T20:14:20","modified_gmt":"2026-05-03T17:14:20","slug":"zihinsel-cokusun-gizli-tarafi-demansin-fark-edilmeyen-etkileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/2026\/05\/03\/zihinsel-cokusun-gizli-tarafi-demansin-fark-edilmeyen-etkileri\/","title":{"rendered":"Zihinsel \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn Gizli Taraf\u0131: Demans\u0131n Fark Edilmeyen Etkileri"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frontotemporal<strong>&nbsp;<\/strong>demans, beynin frontal yani \u00f6n b\u00f6lgesini etkileyen bir n\u00f6rodejeneratif bir hastal\u0131kt\u0131r. Bu b\u00f6lgelerdeki sinir h\u00fccrelerinde (n\u00f6ronlarda) hasar meydana geldi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Genetik olabilece\u011fi gibi ge\u00e7irilen kafa travmalar\u0131ndan, m\u00fckemmelliyet\u00e7i ki\u015filik \u00f6zelliklerinden ya da beyni a\u015f\u0131r\u0131 yormaktan da kaynaklanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sinsi bir bunama t\u00fcr\u00fc olan bu hastal\u0131\u011f\u0131n ilerleyici bir beyin hastal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu belirten N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Derya Ulud\u00fcz \u2018\u2019Bu da beynin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinin i\u015flevini yitirmesiyle zamanla k\u00f6t\u00fcle\u015fti\u011fi anlam\u0131na gelir\u2019\u2019 dedi ve hastal\u0131\u011f\u0131n genellikle g\u00f6z ard\u0131 edilen belirtilerine dikkat \u00e7ekip, ailelere yol g\u00f6sterecek \u00f6nerilerde bulundu\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"877\" src=\"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/02derya12cm2jpg-uQGyPRlTokaXM0C25slaUA.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11056\" srcset=\"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/02derya12cm2jpg-uQGyPRlTokaXM0C25slaUA.jpg 1200w, https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/02derya12cm2jpg-uQGyPRlTokaXM0C25slaUA-300x219.jpg 300w, https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/02derya12cm2jpg-uQGyPRlTokaXM0C25slaUA-1024x748.jpg 1024w, https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/02derya12cm2jpg-uQGyPRlTokaXM0C25slaUA-768x561.jpg 768w, https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/02derya12cm2jpg-uQGyPRlTokaXM0C25slaUA-332x243.jpg 332w, https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/02derya12cm2jpg-uQGyPRlTokaXM0C25slaUA-664x485.jpg 664w, https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/02derya12cm2jpg-uQGyPRlTokaXM0C25slaUA-688x503.jpg 688w, https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/02derya12cm2jpg-uQGyPRlTokaXM0C25slaUA-1044x763.jpg 1044w\" sizes=\"(max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote alignwide is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prof. Dr. Derya Ulud\u00fcz<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">D\u0131\u015far\u0131da normal evde bamba\u015fka<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Demans denince akla hemen bunama gelir. Oysa her demans unutkanl\u0131kla ba\u015flamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frontotemporal demansta ilk de\u011fi\u015fen \u015fey \u00e7o\u011fu zaman haf\u0131za de\u011fil, ki\u015filik, davran\u0131\u015f, d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc ve sosyal muhakemedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tabloda ki\u015fi d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda uzun s\u00fcre iyi g\u00f6r\u00fcnebilir. Konu\u015fur, sohbet eder, kibar davran\u0131r, hatta \u00e7evresindekilere gayet ak\u0131ll\u0131 ve mant\u0131kl\u0131 gelir. Bu y\u00fczden yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u201conda bir de\u011fi\u015fiklik var\u201d demesi \u00e7o\u011fu zaman inand\u0131r\u0131c\u0131 bulunmaz. Bu da tan\u0131y\u0131 geciktirir. Oysa ger\u00e7ek tablo \u00e7o\u011fu zaman evin i\u00e7inde ya\u015fan\u0131r\u2026 Aile i\u00e7in s\u00fcre\u00e7 \u00e7ok y\u0131prat\u0131c\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ki\u015finin&nbsp; eski halinin yava\u015f yava\u015f kayboldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0130\u00e7g\u00f6r\u00fc kayb\u0131: Ben hasta de\u011filim<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frontotemporal demans\u0131n en zor taraflar\u0131ndan biri i\u00e7g\u00f6r\u00fc kayb\u0131d\u0131r. Yani hasta de\u011fi\u015fti\u011fini fark etmez. Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131c\u0131 oldu\u011funu kabul etmez. Kendisinde bir problem oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmez. Hatta \u00e7o\u011fu zaman sorunlu olan\u0131n e\u015fi, \u00e7ocu\u011fu veya \u00e7evresi oldu\u011funa inan\u0131r. Bu nedenle doktora gitmeyi reddedebilir. Tedaviye direnebilir. Ailesini su\u00e7layabilir. Bu tablo aile i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck yaln\u0131zl\u0131k yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikliklerine dikkat edilmedi<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frontotemporal demans ya\u015fayan ki\u015fide \u015fu de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6zlenir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ki\u015fi eski halinden uzakla\u015f\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Daha huzursuz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/li>\n\n\n\n<li>K\u0131r\u0131c\u0131 konu\u015fur.<\/li>\n\n\n\n<li>Kolay \u00f6fkelenir.<\/li>\n\n\n\n<li>Empati duygusu azalabilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frontotemporal demans\u0131n en yan\u0131lt\u0131c\u0131 taraflar\u0131ndan biri \u015fudur:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hasta d\u0131\u015far\u0131da son derece naif, kibar ve kontroll\u00fc davranabilir. Hatta \u00e7evresi onu \u00e7ok iyi, \u00e7ok mant\u0131kl\u0131, gayet normal diye tan\u0131mlayabilir. Ama evde tablo farkl\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle&nbsp;en yak\u0131n\u0131ndaki ki\u015filere kar\u015f\u0131:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u015e\u00fcphecilik artabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Su\u00e7lay\u0131c\u0131 konu\u015fmalar ba\u015flayabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Ani \u00f6fke patlamalar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir.<\/li>\n\n\n\n<li>K\u00fcf\u00fcr, hakaret, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00f6zler ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Bazen sald\u0131rganl\u0131k geli\u015febilir.<\/li>\n\n\n\n<li>En ac\u0131 taraf\u0131 \u015fudur: Hasta \u00e7o\u011fu zaman bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmez.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">En yak\u0131n\u0131ndan \u015f\u00fcphe eder<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu hastal\u0131kta bazen ki\u015fi tek bir ki\u015fiden yo\u011fun \u015fekilde \u015f\u00fcphelenir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ki\u015fi \u00e7o\u011fu zaman e\u015fi, \u00e7ocu\u011fu ya da bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenen yak\u0131n\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>S\u00fcrekli onu su\u00e7layabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Onun niyetinden \u015f\u00fcphe edebilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Kendisini aldatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, kontrol etti\u011fini ya da zarar vermek istedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunlar s\u0131radan al\u0131nganl\u0131k ya da k\u0131skan\u00e7l\u0131k de\u011fildir. Beynin davran\u0131\u015f ve muhakeme merkezleri etkilendi\u011finde ki\u015fi olaylar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011ferlendirmekte zorlan\u0131r. Yak\u0131nlar\u0131 ne kadar a\u00e7\u0131klama yaparsa yaps\u0131n, hasta \u00e7o\u011fu zaman kendi d\u00fc\u015f\u00fcncesine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">DEMANS<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Hastal\u0131\u011f\u0131n evreleri<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Erken d\u00f6nemde haf\u0131za belirgin bozulmayabilir. As\u0131l de\u011fi\u015fim davran\u0131\u015ftad\u0131r. Ki\u015fi daha huzursuz, daha ilgisiz, daha d\u00fc\u015f\u00fcncesiz, daha tak\u0131nt\u0131l\u0131 ya da daha \u00f6fkeli hale gelebilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Orta d\u00f6nemde davran\u0131\u015f sorunlar\u0131 belirginle\u015fir. Aile i\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmalar artar. sosyal ya\u015fam, mali kararlar ve ili\u015fkiler etkilenir. Hasta yanl\u0131\u015f kararlar verebilir ama bunu kabul etmeyebilir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130ler<strong>i\u00a0<\/strong>d\u00f6nemde dil, hareket, yutma, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam becerileri ve genel bak\u0131m ihtiyac\u0131 artabilir. Ki\u015fi giderek ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelebilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ailelere tavsiyeler<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E\u011fer bir ki\u015fi yak\u0131n zamanda belirgin \u015fekilde de\u011fi\u015ftiyse; daha \u00f6fkeli, daha duyars\u0131z, daha kontrols\u00fcz, daha \u015f\u00fcpheci, daha k\u0131r\u0131c\u0131 hale geldiyse ve bunu fark etmiyorsa mutlaka bir n\u00f6roloji uzman\u0131 taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmelidir. Bu tablo huysuzluk, k\u00f6t\u00fc niyet ya da karakter bozuklu\u011fu diye ge\u00e7i\u015ftirilmemeli. \u00c7\u00fcnk\u00fc bazen de\u011fi\u015fen ki\u015fi de\u011fil, de\u011fi\u015fen beyindir. Erken fark edilen her belirti, hastan\u0131n ve ailenin daha az y\u0131pranmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsatt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ki\u015fi ani kararlar alabilir<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frontotemporal demansta d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc bozulabilir. Bu nedenle ki\u015fi hayat\u0131 boyunca yapmayaca\u011f\u0131 kararlar alabilir. Ani bo\u015fanma iste\u011fi, uygunsuz ili\u015fkiler, aile ba\u011flar\u0131ndan kopma, y\u0131llard\u0131r \u00f6nem verdi\u011fi de\u011ferleri bir anda hi\u00e7e sayma gibi davran\u0131\u015flar ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu sadece tercih gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ama bazen altta beynin karar verme, frenleme ve sosyal de\u011ferlendirme sistemindeki bozulma vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla aileler \u2018Bu insan eskiden b\u00f6yle de\u011fildi\u2019 dedi\u011finde, bu c\u00fcmle \u00e7ok ciddiye al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaynak: <a href=\"https:\/\/www.sozcu.com.tr\/bunamanin-gorunmeyen-yuzu-p316062\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.sozcu.com.tr\/bunamanin-gorunmeyen-yuzu-p316062\">S\u00f6zc\u00fc<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">03.05.2026 20.14<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Her demans (bunama) unutkanl\u0131kla ba\u015flamaz. Baz\u0131lar\u0131 insan\u0131n haf\u0131zas\u0131ndan \u00f6nce davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. T\u0131pk\u0131 frontotemporal demans gibi&#8230;","protected":false},"author":2,"featured_media":11055,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-11054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-saglik","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11054"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11057,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11054\/revisions\/11057"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neoberidhaber.kahveciyazilim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}